„Seta” i galareta

 

file.alkohol-wodka

Widmo krąży po Polsce. Widmo bezwódkowizmu. Widmo zamkniętych nocą sklepów z napisem „monopol”. Bo nasz kraj jest w czołówce – jeden „monopol” na trzystu mieszkańców. Bo porozumienie dotyczące zakazu sprzedaży % ma odbyć się poza podziałami. Bo Polacy za dużo spożywają. Zwłaszcza nocą, kiedy normalni ludzie śpią po zażyciu reklamowanych tabletek na uspokojenie. No i ma być zakaz, najpierw kupna, potem spożycia. Pomysł stary jak świat.

Prześledźmy historycznie jak to ongiś z % bywało.

Jak pamiętamy, Pawlak, za przywiezienie go pod dom naprzeciwko Kargula, zapłacił żołnierzom bratniej armii alkoholem własnej produkcji. Kiedy spostrzegł, że w pojemniku widać dno, mruknął niezadowolony: „Ot i grosz nam się kończy”. Wtedy syn dziarsko odpowiedział: „Zrobim tatko drugi lepszy”. W czasach, kiedy Pawlak produkował alkohol, znaczy się pędził bimber, w jego wsi nie było żadnego monopolowego. Bez uchwał, bez zakazów i nakazów, Polak od wódy był teoretycznie odcięty. Teoretycznie. Bo jak wiemy, na chrzcinach Pawełka % były. Niejaki Kokeszko pił prosto z beczki.

Za czasów podstępnej komuny, alkohol w niewielkiej ilości sklepów, zwanych monopolowymi, sprzedawano od trzynastej, chyba do dwudziestej. Teoretycznie Polak nocą powinien już trzeźwieć. Teoretycznie. Bo jak wiemy i pamiętamy, Polak na ograniczenie sprzedaży % też sposoby miał.

Pierwszym były restauracje. Tu można było kupić bez problemu. Oczywiście do stolika i do zakąski, by wypić, zagryźć i wrócić do domu. Oczywiście popularna „seta” i galareta kosztowała znacznie drożej, bo z marżą. Zdarzało się też, że w lokalach konsumpcyjnych nie podawano wódki w butelkach, tylko na owe „sety” lub „pięćdziesiątki” (ponoć kelnerzy rozliczani byli z butelek….). Cóż robił Polak, który wódę musiał zabrać do domu, bo czekali tam nieproszeni i spragnieni goście? Polak zamawiał pięć „set” i jedną golonkę. Płyn wlewał do butelki po mleku (najłatwiej dostępny pojemnik szklany w tamtych czasach), golonkę zawijał w szary papier i wracał do domu.

Metodą drugą była niezastąpiona „meta”, zwana również „meliną”, prowadzona przez rodzaj żeński, czyli „babkę” lub „ciotkę”. Tu, podobnie jak w przypadku knajpy, obowiązywała marża. Trafiała do kieszeni prowadzącej. Wybór marek alkoholu na „mecie” zwiększył się wraz z rozpowszechnieniem sklepów typu „Pewex”. „Babcie” kupowały najpierw bony PKO (zamienniki waluty obcej), a potem w ekskluzywnych sklepach nabywały chodliwy towar.

I teraz wtręt osobisty. Kiedyś na imprezie w niedzielę, nam małolatom, zabrakło. Źle wyliczyliśmy, za dużo ludzi było? Wytypowano mnie, jako idącą na „metę” po zaopatrzenie. Znałam tylko jedno miejsce – u znajomej moich rodziców. Kiedy otworzyła drzwi i dowiedziała się, po co przyszłam, było wręcz zszokowana. Uchodziłam za grzeczną dziewczynkę. Oczywiście sprzedała i obiecała, że rodzicom słowa nie piśnie… Bo moi kochani, na „mecie” nie było ograniczeń wiekowych.

Sposób trzeci został utrwalony w „Misiu”. Polegał na spożywaniu zamienników. Obejrzyjcie sobie sami (początek filmu)



Największe ograniczenia alkoholu za moich czasów było w latach „kartkowych”. Pełnoletni otrzymywali miesięcznie przydział na pół litra. My rodzinnie mieliśmy dwa litry.  Na urodziny i święta % lały się strumieniem. Jeśli komuś zabrakło, szedł po prostu do sąsiada i pożyczał. Każdy wtedy w domu gorzałę po prostu miał. I każdy pił. Szkło nie miało prawa się zmęczyć.

Od czasów Pawlaka minęło ponad siedemdziesiąt lat, od obalenia komunistów ponad ćwierć wieku, a problem z alkoholem nie został rozwiązany. Oczywiście można by tak wprowadzić całkowitą prohibicję, ale jak wiadomo od niedawna: „W stosunkach polsko-amerykańskich odeszliśmy od murzyńskości”( to nie ja, to minister) i wzorować się na Ameryce, tej z północy, nie będziemy.

Mnie osobiście to dynda, czy będą czynne te monopolowe w nocy, czy nie. Póki co nie piję, bo jestem na rekonwalescencji, a potem to wszystko może się dziesięć razy zmienić.

barman 2008

Wałbrzych – „U Barmana” 2008…. 

A tak w ogóle do napisania tego tekstu skłoniła mnie gorzka wiadomość. Otóż w moim Wałbrzychu, w rodzinnej dzielnicy Nowe Miasto nie ma już żadnego pubu, żadnej restauracji, żadnej pizzerii, o normalnej knajpie nie wspomnę, gdzie można by było normalnie usiąść i wypić normalne piwo po normalnej cenie. A była taka „Nowomiejska”, taki „West”, „Barman” vel „Sobieski”… Fajne wspomnienia… Nie, moi drodzy, nie zamknięto ich wyprzedzając zakazy i uchwały. Po prostu padły z powodu braku klientów… I tego właśnie nie rozumiem… Rząd męczy się nad uchwałą poza podziałami, a knajpy bankrutują z powodu nierentowności… 

  

5 Komentarze

  1. Ja osobiście jak mam iść do knajpy i za piwo zapłacić 5 zł albo w parkowej „budzie”8 zł to wolę iść do spożywczego i zapłacić 2 zł :D
    Jak mam w restauracji zapłacić za lampkę wina 10 zł to wolę iść do takiego carrefoura albo innego oszołoma i zapłacić 15 a czasem 9,99zł w promocji za moje ulubione półsłodkie różowe.
    Paradoksalnie,w czasach kiedy w każdym domu w każdym barku stało przynajmniej 6 połówek „Żytniej”lub”Luksusowej”na ulicach było mniej pijanych :D
    Chciałabym iść „na piwo”-ale normalnie się to nie opłaca.

    • A dla wyjście „na piwo” oznacza wyjście z domu, spotkanie się z kimś, ze znajomymi, porozmawianie o „starych” Polakach… Zwłaszcza jeśli odwiedzam rodzinne miasto. Fajnie jest również w pubie obejrzeć mecz, podyskutować na różne tematy. Dom jest dla mnie azylem, nie zaś miejscem towarzyskich spotkań. Podobnie jak młodzież z mojego otoczenia… oni spotykają się w klubach, pubach, restauracjach…

      • Ja w domu nie organizuję spotkań :D Dom mam do odpoczynku.
        Może to też fakt,że w okolicy nie ma jakiegoś fajnego pubu.A w najbliższych jakie są siedzą okoliczni „rozrabiacy „i wejście grozi urazem.
        Może znajdę jakieś przytulne miejsce gdzie będzie można pić kawę godzinami :D

Dodaj komentarz

Wymagane pola są oznaczone *.